Thạch Hãn Giang - Dòng sông hoa đỏ


Thạch Hãn là con sông lớn nhất tỉnh Quảng Trị.

Sông Thạch Hãn có lưu lượng dòng chảy trung bình năm khoảng 130 m³/giây. Sông có 37 phụ lưu diện tích lưu vực 2.600 km².
Sông có chiều dài 155 km bắt nguồn từ dãy núi Trường Sơn ở phía Tây tỉnh Quảng Trị hợp thành bởi 2 con sông chính là sông Thạch Hãnsông Hiếu Giang rồi đổ ra biển qua Cửa Việt. Sông Thạch Hãn chảy qua phía Tây Nam thị xã Quảng Trị (thị xã được hình thành từ làng Thạch Hãn) đoạn rẽ nhánh của dòng Thạch Hãn là sông Vĩnh Định chảy qua phía Bắc thị xã tại đây sông bị chặn bởi đập An Tiêm nên lượng nước không lớn. Đoạn qua thị xã Quảng Trị sông rộng 150-200 m là đường thủy nối liền Quảng Trị lên Ba Lòng về biển Đông (Cửa Việt).

Từ khi công trình thủy lợi Nam Thạch Hãn hoàn thành (cuối thập niên 1970) thì dòng sông Thạch Hãn mùa hè cạn trơ đáy có thể lội bộ qua sông đoạn thị xã Quảng Trị và nhiều đoạn khác; mùa lũ thì nước dâng cao ngập toàn thị xã do bờ kênh thủy lợi đồng thời là con đập chắn lũ làm ngập chỉ một phía bắc bờ kênh. Để giải quyết tình trạng này năm 2006 chính quyền sở tại cho xây dựng các điểm tràn trên bờ đập kênh để chia lũ dòng sông.
Về tên gọi Thạch Hãn có thể được lý giải rằng do ở giữa nguồn có một mạch đá ngầm chắn ngang sông tên sông đặt theo đặc điểm này nên mới có tên là Thạch Hãn. Theo Đại Nam nhất thống chí sông Thạch Hãn dài khoảng 170 dặm bao gồm cả đầu nguồn. Với độ dài như vậy nên lượng phù sa do sông tải đến không nhiều trừ những ngày lũ lụt nước thường trong xanh nhìn thấy đáy. Trong chiến tranh Việt Nam vào mùa hè đỏ lửa năm 1972 nơi đây đã diễn ra những trận chiến vô cùng khốc liệt giữa Quân đội Nhân dân Việt Nam và Việt Nam Cộng hòa. Sông Thạch Hãn từ xưa tới này đều được coi là một con sông quan trọng là huyết mạch giao thông đường thủy uốn lượn uyển chuyển qua cách lưu vực đồng bằng các vựa lúa chính của tỉnh Quảng Trị như Triệu Phong Hải Lăng làm cho giao thông đường thủy giữa các địa phương này rất thuận lợi.
Con sông cũng có ý nghĩa về mặt thủy lợi cung cấp nguồn nước cho các đồng bằng xanh tươi phía dưới hạ lựu thuộc các huyện Hãi Lăng Triệu Phong Thị xã Quảng Trị nơi mà dòng sông đi qua. Cựu chiến sĩ quân giải phóng Lê Bá Dương trong lần quay lại Thành cổ Quảng Trị kết bè hoa thả xuống dòng Thạch Hãn con sông đang chứa trong lòng nó hàng trăm linh hồn liệt sĩ đồng đội đã bật lên từ đáy lòng:
Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Có tuổi hai mươi thành sóng nước
Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn năm

::Theo Wiki::