Từ “Thành cỏ” đến miền tưởng vọng…

Hai mươi năm trước những ngày này tỉnh Quảng Trị vừa được tái lập sau khi tách khỏi tỉnh chung Bình-Trị Thiên (Quảng Bình Quảng Trị Thừa Thiên - Huế).

Ngày ấy một chị phóng viên báo Quảng Trị đã về thị xã Quảng Trị từng là tỉnh lỵ của Quảng Trị gần hai trăm năm và bị biến thành bình địa với cuộc chiến khốc liệt mùa hè 1972. Bài báo của chị viết về Thành cổ khi đó đã giật một cái tít rất ấn tượng: "Thành cổ hay Thành cỏ?".

Mà cỏ thật cỏ ngút ngàn thị xã cỏ tràn ngập bờ thành hoang phế cỏ bời bời trong khuôn viên thành xưa với chu vi gần 4km mà xưa kia từng có dinh án sát lãnh binh nhà đoan thương cuộc...

4-1.jpg picture by nguyenlason



ImageView-2-1.jpg picture by nguyenlason
Tháp chuông ở cửa phía tây Thành Cổ Quảng Trị với đại hồng chung nặng 9 tấn


Cỏ trùm lên bao nhiêu dấu yêu của thị xã từng có một quá vãng đẹp như bài cổ thi viết trên tờ giấy hoa tiên trải mềm dọc dòng Thạch Hãn. Sau năm 1972 tất cả chỉ còn là gạch vụn và cỏ dại. Thành cổ được người dân cất mất dấu "^" và mặc nhiên được gọi với một tâm trạng nửa như hờn dỗi nửa như thân phận...

Có lẽ đời sống bấy giờ còn nghèo khó sấp mặt áo cơm đã  khiến người ta tạm quên những ân tình đau đáu.

Và rồi 20 năm qua thành cỏ đã mọc lại phố phường một nhà thơ đã viết về thị xã Quảng Trị này "Phố bờ sông nhà lên tầng tìm gió"... Và trên hoang tàn gạch vỡ kia đài tưởng niệm mọc lên những lối cỏ được lát hồng màu gạch cây xanh đã vấn vít vươn cành gọi chim về. Nhưng dẫu thế bên bờ sông ngợp gió dòng nước biếc xanh trôi qua thị xã vẫn còn một chút gì hoang vắng...


ImageView-3-1.jpg picture by nguyenlason
.. tiếp đến là quảng trường Giải Phóng


Rồi một ngày tháng 7 của 20 năm trước một cựu binh từng chiến đấu trên chiến trường Thành cổ Quảng Trị đã về đây gom chút phụ cấp còm cõi mua hết hoa huệ trong ngôi chợ nghèo rồi nhờ một chiếc thuyền nan chèo ra giữa dòng Thạch Hãn thả những cánh hoa xuống lòng sông như một lời tưởng niệm đồng đội.

Và câu thơ đã bật ra từ một niềm đau anh cất giữ bao nhiêu năm qua: "Đò lên Thạch Hãn ơi chèo nhẹ/ Đáy sông còn đó bạn tôi nằm/ Có tuổi hai mươi thành sóng nước/ Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm...".


ImageView-4-1.jpg picture by nguyenlason
Nhà hành lễ và bến thả hoa nhìn ban ngày


ImageView-5-1.jpg picture by nguyenlason
.. và rực sáng khi đêm xuống (thiết kế của KTS Hoàng Đạo Cương)


Từ chiếc thuyền nan thả hoa của người cựu binh Lê Bá Dương 20 năm trước đến những đêm thả hoa dâng nến như một nghi lễ tri ân của người dân thị xã này đã là một câu chuyện có hậu khi đúng dịp kỷ niệm 20 năm Quảng Trị tái lập bờ sông Thạch Hãn có một bến thả hoa một nhà hành lễ một quảng trường Giải Phóng một tháp chuông nối nhau liên hoàn tạo nên cụm công trình trĩu nặng niềm tri ân.


ImageView-6-1.jpg picture by nguyenlason
Một công trình có quy mô tương tự bên bờ bắc sông Thạch Hãn với tượng đài Chiến sĩ Thành Cổ (của nhà điêu khắc Nguyễn Quốc Thắng)


Và đêm 26-7 khi bờ nam sông Thạch Hãn khánh thành cụm công trình tưởng niệm này do Vietin Bank và Vinashin  ủng hộ với kinh phí xây dựng lên đến 18 tỷ đồng thì sáng 27-7 ở bờ bắc một bến thả hoa khác cũng vừa được khởi công do Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) cung tiến với kinh phí xây dựng 10 tỉ đồng để tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ hi sinh trong chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành Cổ năm 1972. Công trình nằm đối diện với bến thả hoa đăng bờ bên kia của sông Thạch Hãn dự kiến hoàn thành dịp 27-7 năm tới.




ImageView-7-1.jpg picture by nguyenlason

ImageView-8-1.jpg picture by nguyenlason
Phối cảnh công trình bến thả hoa bờ bắc vừa được khởi công. Dọc bờ kè là 81 cây phượng vĩ được trồng để tưởng nhớ 81 ngày đêm mùa hè đỏ lửa. (Thiết kế của KTS Văn Ngọc Thủy và KTS Trần Hồng Dũng)


Vậy là từ "thành cỏ" dường như bị lãng quên giờ thị xã Quảng Trị đang vỡ vạc những chân trời hoài vọng. Hai mươi năm cuộc sống ở miền đất này chưa hết khó khăn nhưng giờ đây không có gì thuộc về lịch sử của miền đất này còn bị quên lãng.

Những hình ảnh trên đây sẽ giúp bạn đọc một hình dung về lòng tri ân của hôm nay với hôm qua nơi Thành cổ từng bị gọi là "thành cỏ"

                                                                                                           LÊ ĐỨC DỤC

Hoàng Mạnh Tuấn

Gửi bạn Ngọc...

Qua Y!M bạn Ngọc có hỏi Admin: "ban lam trang web nay lau chua that tot khi truong minh co mot trang web nhu the nay"
Xin cảm ơn bạn! Ngày 12.09 tới NTP sẽ kỉ niệm một năm thành lập đó bạn ạ. Rất mong những ý kiến đóng góp quí báu và sự ủng hộ của các bạn!
___________________________
http://hoangmanhtuan.come.vn

Miền Tây

Gửi chủ nhà

Một bài viết hay về Quảng Trị- mảnh đất anh hùng thiêng liêng. Cảm ơn NB Lê Đức Dục cảm ơn Người Triệu Phong đã Pots bài viết lên trang.